Image Image Image Image Image Image Image Image Image Image

فرهنگ‌خانه‌ی ایرانی | May 26, 2013

Scroll to top

Top

واژه‌ها ما را منعکس می‌کنند…

می 24, 2013 |
 ساسان قهرمان
داستان نوشتن، پیش و بیش از هر چیز، بر «مشاهده» استوار است. مشاهده، یعنی حضور. حضورگذشته و حال و آینده‌ی تمام حواس، و حس‌ها. حودآگاه و ناخودآگاه. دانسته‌ها. خواسته‌ها. نیازها. هراس‌ها. گریزها. نزدیک شدن‌ها و دوری جُستن‌ها. مشاهده، یعنی یافتن، ارتباط یافتن.  بیانِ مشاهده‌هاست که فضای داستان را، زمینه‌ی داستان را، محدوده‌ی مسیر و توان و نقش راوی را و روند روایت را تعیین دمی‌کند می‌شناساند. در نشست گذشته‌ی کارگاه چنین مشاهده‌هایی را تمرین کردیم. حاصل کار بسیار جالب و راهگشاست. در نشست این هفته، تجربه‌هامان را از «مشاهده»ها بازبینی خواهیم کرد تا با نقش و توان آن نزدیک‌تر شویم و آشناتر و مسلط‌تر. هر روایتی از یک «حس» پا می‌گیرد. اما فرق است بين نوشتن يك قصه و بیان يك حس.. اول حس است، ولي اصل قصه‌اي‌ست كه ان حس را بيان خواهد كرد. و پیکره‌ی مسلط و زنده و جذاب هر قصه‌ای، پیش و بیش از هر چیز با «مشاهده» است که جان می‌گیرد، و بر مبنا و چهارچوی آن که چه کسی، چه چیزی را می‌بیند، یا نمی‌بیند، زیر ذره بین‌ می‌گذارد، یا از آن چشم می‌پوشد.
چه فرقی هست بین نوشتن یک گزارش و یک قصه؟ گزارش را، «پلات» یا «پیرنگ/ طرح و توطئه» به داستان بدل می‌کند؛ پایه‌های پلات، بر «موقعیت»  استوار است، و موقعیت با «شخصیت» ساخته می‌شود و جان می‌گیرد. و «شخصیت»، یعنی تمام آنچه او مشاهده می‌کند و مشاهده می‌شود.  پیش‌تر آموخته بودیم  که سه گونه‌ی اصلی از «روایت» داریم: افسانه و حکایت، گزارش و تاریخ، و داستان. در هر سه گونه، «موقعیت»، «زمان و مکان» (یا فضا و زمینه)  و «شخصیت» حضور و اهمیت دارند؛ اما افسانه و حکایت بر «پیام» تاکید دارد و استوار است، تاریخ و گزارش بر «زمان و مکان»، و داستان بر «شخصیت».  افسانه و حکایت، موقعیت مناسب را برای پیام خود می‌سازد، تاریخ و گزارش، موقعیت‌ها را بازگویی می‌کند، و داستان، بازآفرینی.  و باز، بازآفرینی، یعنی مشاهده. یعنی نحوه‌ی مشاهده. میزان مشاهده. زاویه و روند و پایه‌ی مشاهده. در نمایش «میراث» اثر بهرام بیضایی، یکی از شخصیت‌ها در  بخشی از گفت‌وگوی خود با برادرانش، از قول پدر می‌گوید: ««اشیاء بیشتر از ما عمر می‌کنند. آن‌ها ما را منعکس می‌کنند؛ آن هم وقتی که ما نیستیم.»‌ واژه‌ها هم ما را منعکس می‌کنند. و مشاهده نیز؛ چیزهایی که می‌بینیم یا نمی‌بینیم، می‌گوییم یا نمی‌گوییم. 
در نشست این شنبه خواهیم کوشید دریابیم چرا چنین می‌بینیم؟ چرا چنین بیان می‌کنیم؟ از این، می‌خواهیم برسیم به ارزش واژه‌ها. به ارزش ترکیب‌ها. به ارزش ضرباهنگ…، و به ارزش اینها همه، در روند شناخت یا آفرینش شخصیت و موقعیت.

امروز آدینه ۲۴ مه ۲۰۱۳ میلادی برابر با ۳ خرداد ۱۳۹۲ هجری خورشیدی

می 23, 2013 |

 

Capture in Khorramshahr.jpg

امروز: روز استقلال در اریتره و روز مقاومت، ایثار و پیروزی در ایران

امروز پنج شنبه ۲۳ مه ۲۰۱۳ میلادی برابر با ۲ خرداد ۱۳۹۲ هجری خورشیدی

می 22, 2013 |

 

World Economic Forum Annual Meeting Davos 2007.jpg

امروز